ضمن تشکر از رؤیاهایی که تا الان نوشتید، لازمه بازم تاکید کنم که در این جا قصد تعبیر یا تفسیر رویاهاتون رو ندارم، و اصلا این کار با داشتن یک رؤِیا امکان پذیر نیست. لطفا آخرین رؤیایتان را که به یاد می آورید بنویسید، چه رؤیای دیشب باشد، چه رؤیای ماه پیش و چه رؤیای پارسال. اما لطفا ابتدا بنویسید که این رؤیا در چه تاریخی دیده شده است. سپس بنویسید که فکر می­کنید در چه زمانی از روز، این رؤیا را بخاطر آورده­ اید  و سپس بنویسید که زمانی که رؤیا را بخاطر آورده ­اید، در کجا بوده­اید. لطفا رؤیا را به همان شکلی که به یاد می­ آورید، دقیق و کامل توضیح بدهید. گزارش شما باید شامل هر چیزی که به یاد می آورید باشد: توضیح موقعیت، شرایط و مکان رؤیا، که آیا برایتان آشنا بود یا نه؛ توصیفی از افراد درون رؤیایتان، سن و جنسیت آن ها و رابطه آن ها با شما؛ و همچنین هر حیوانی که احیانا در خواب شما دیده شده است. اگر امکان دارد، احساس خودتان را در هنگام خواب دیدن بنویسید و بگویید که آیا برایتان خوشایند یا ناخوشایند بوده است. حتما آن چیزی که در رؤیا برای شما و شخصیت های دیگر رؤیا اتفاق می­افتد به طور دقیق بنویسید. نظرتان را به صورت خصوصی برایم بفرستید. رؤیاهای شما در پست بعدی منتشر خواهد شد. لطفا سن و جنسیتتون رو هم بنویسید. در صورتی که تمایل ندارید رؤیایتان منتشر شود، این موضوع را بنویسید تا تنها در فعالیت های تحقیقاتی از آن استفاده کنم. قبل از هر چیز از شما به خاطر رؤیاهای باارزشتان ممنونم.

این رؤیاها را نه به خاطر تعبیر کردن، بلکه به خاطر به دست آوردن مفاهیم ذهنی، دغدغه ها و علائق مردم ایران جمع آوری میکنم. این رویاها پس از این که جمع آوری شد، توسط سیستم کدگذاری هال و ون دی کسل کدگذاری و تحلیل محتوا میشود. این مفاهیم، دغدغه ها و علائق مردم دقیقا همان چیزی هستند که مردم بر اساس آن عمل میکنند، بنابراین، رؤیاها دارای معنای روانشناختی هستند و مطالعه ی آنها بسیار ارزشمند است. اگر علاقه مندید تا رؤیاهاتون از منظر روانشناسی بررسی بشه، حداقل به 100 رؤیا از شما نیاز دارم. نوشتن صد رؤیا در این وبلاگ بنظر دشوار می رسه، اما در مسیر نوشتن،‌ مطمئنا مطالبی درباره خودتون و رؤیا (و البته نویسندگی!) خواهید آموخت. اگر تمایل به این همکاری دارید،‌ مبلغی نیز به عنوان برای همکاری به شما اهدا خواهد شد. منتظر رؤیاهای ارزشمندتون هستم.

جنسیت: احتمالا زن

سن: ؟

خواب دیدم من توی حیاط خانمان هستم وهمسرم اون طرف در توی کوچه روبروی من ایستاده و تسبیح در دست داره.

(دوستان عزیز، لطفا رویاهاتون رو کاملتر توضیح بدید ـ مازندرانی)

جنسیت:زن

سن: 29

خواب دیدم که روی تخت توی خونه مادر بزرگم خوابیده بودم .مامانمم پایینِ تخت خواب بود. زلزله ی خفیفی شد.سرم روبلند کردم و دیدم مامانم داره دور و بر و وسقف رو نگاه میکنه.گفتم زلزله شده .مامان پاشد و رفت کنار درِ رو به حیاط که توریش بسته بود.یه دفعه گفت کلید.کلید رو به در دیده بود.گفتم خوب پس بهتره درو باز کنی بریم بیرون.شوهرمم بود .همه باهم رفتیم بیرون.زلزله دوباره شروع شد اما من تو خواب حسش نمیکردم.دو ردیفِ عمودی آجر از دوطرفِ در ِ روبه حیاط کَنده شد و معلق جلو عقب میشد. ما روی حیاط بودیم مامان گریش گرفت و گفت من دیشب یه همچین خوابی دیدم و خیلی با ناراحتی و بغض سرش رو تکون داد. بعد از زلزله شوهرم رفت به طرف دیوار و زد به دیوار و گفت ببینید هیچیش نشد. ولی سنگ ها و چند تا آجر ریخت پایین رو بدنش ولی هیچیش نشد. منم داد میزدم و با التماس ازش می خواستم نزدیک نره.مردم دورِ دیوار خرابه جمع شدن .دختر عمم بهم زنگ زد و گفت تو اخبار گفتن اگه بارونی برفی نیاد ما قول میدیم که چیزی نمیشه ودیگه زلزله نمیاد، ولی تو آپارتمان ها نرین .من کف دستم رو ،رو به آسمون گرفتم و دیدم داره برف میباره. خیلی وحشت  کرده بودم/حس وحشت /نا امیدی/ترس /گریه میکردم.دیدم آب داره بالا میاد. وسایل خونه مادر بزرگم رو (که انگار تو خوابم به مسافرت رفته بودن) رها کردیم و رفتیم که وسایل ضروری رو برداریم و بریم خونه مامان اینا که همکف بود. آسمون ابری وتیره بود، انگار آخر دنیا بود. اومدیم بریم که مهمون رسید و من عصبانی شدم، چون میخواستم زودتر برم. تو یه اتاق نشستیم. و این لحظه از خوابم خونواده شوهرمم بودن.من و مادر شوهرم گریه میکردیم از ترس. بعدش من وشوهرم رفتیم خونه مامان اینا و من از خواب بیدار شدم و کلی گریه کردم.

ممنونم از رؤیاهایی که تا الان نوشتید. لطفا آخرین رؤیایتان را که به یاد می آورید بنویسید، چه رؤیای دیشب باشد، چه رؤیای ماه پیش و چه رؤیای پارسال. اما لطفا ابتدا بنویسید که این رؤیا در چه تاریخی دیده شده است. سپس بنویسید که فکر می­کنید در چه زمانی از روز، این رؤیا را بخاطر آورده­ اید  و سپس بنویسید که زمانی که رؤیا را بخاطر آورده ­اید، در کجا بوده­اید. لطفا رؤیا را به همان شکلی که به یاد می­ آورید، دقیق و کامل توضیح بدهید. گزارش شما باید شامل هر چیزی که به یاد می آورید باشد: توضیح موقعیت، شرایط و مکان رؤیا، که آیا برایتان آشنا بود یا نه؛ توصیفی از افراد درون رؤیایتان، سن و جنسیت آن ها و رابطه آن ها با شما؛ و همچنین هر حیوانی که احیانا در خواب شما دیده شده است. اگر امکان دارد، احساس خودتان را در هنگام خواب دیدن بنویسید و بگویید که آیا برایتان خوشایند یا ناخوشایند بوده است. حتما آن چیزی که در رؤیا برای شما و شخصیت های دیگر رؤیا اتفاق می­افتد به طور دقیق بنویسید. نظرتان را به صورت خصوصی برایم بفرستید. رؤیاهای شما در پست بعدی منتشر خواهد شد. لطفا سن و جنسیتتون رو هم بنویسید. در صورتی که تمایل ندارید رؤیایتان منتشر شود، این موضوع را بنویسید تا تنها در فعالیت های تحقیقاتی از آن استفاده کنم. قبل از هر چیز از شما به خاطر رؤیاهای باارزشتان ممنونم.

این رؤیاها را نه به خاطر تعبیر کردن، بلکه به خاطر به دست آوردن مفاهیم ذهنی، دغدغه ها و علائق مردم ایران جمع آوری میکنم. این رویاها پس از این که جمع آوری شد، توسط سیستم کدگذاری هال و ون دی کسل کدگذاری و تحلیل محتوا میشود. این مفاهیم، دغدغه ها و علائق مردم دقیقا همان چیزی هستند که مردم بر اساس آن عمل میکنند، بنابراین، رؤیاها دارای معنای روانشناختی هستند و مطالعه ی آنها بسیار ارزشمند است. منتظر رؤیاهای ارزشمندتون هستم.

پدیده ی آگاه شدن از این که در حال رؤیا هستیم، از سال های 1980 به طور ناگهانی مورد توجه و گمانه زنی های فراوانی واقع شد و تحت عنوان رؤیای آگاهانه نامگذاری شد ـ نامی که تلویحا می رساند که این نوع رؤیا ارزش بالاتری دارد و تلاش هایی صورت گرفت تا این حالت، با مراقبه و حالتهای دگرگون دیگر هشیاری ارتباط داده شود.  بررسی نظام مند رؤیا مستلزم انجام تحقیقات آزمایشگاهی در طول خواب REM است. تا کنون تعداد کمی از افراد برای اثبات فراوانی رؤیای آگاهانه مورد مطالعه قرار گرفته اند، اما این مطالعات نشان می دهد که میزان خودآگاهی و احساس کنترل هشیار از فردی به فرد دیگر می تواند بسیار متفاوت باشد. به هر حال مطالعات بیشتری در این مورد مورد نیاز است.

اگر رؤیا را نوعی از هشیاری بدانیم که در طول خواب اتفاق می افتد، و اگر تغییرات در شبکه عصبی رؤیا باعث حالت های گوناگون رؤیا می شود، می توانیم بگوییم، رؤیای آگاهانه می تواند محصولی از حالتی از رؤیا باشد که الگوهای نورونی سطح بالاتری که باعث بیداری و به اصطلاح خودِ زندگی نامه ای انسان می شود، از حالت عادی فعال تر هستند. این دیدگاه، با این موضوع همخوان است که فقدان هشیاری متأملانه در رؤیاها محصولی از فقدان فعالیت مغزی در لوب پیشانی است. این نتیجه گیری با این یافته هم می خواند که سطوح بالی فعالیت آلفا در طول خواب REM با رؤیاهای آگاهانه در ارتباط است. علاوه براین، محتوای رؤیاهای آگاهانه ماهیتی واقع گرایانه تر دارد، که این موضوع با استدلال های قبلی همخوان است. در یک مطالعه تصویر برداری عصبی مشخص شد زمانی که مناطق مرکزی قشر پیشانی فعالتر باشد، احساس کنترل بیشتری در رؤیا وجود دارد و زمانی که آمیگدال (بادامه) فعال باشد، احساس کنترل کمتری وجود دارد. رؤیاهای آگاهانه بیش از همه در خانه دیده میشود (در آزمایشگاه کم تر دیده می شود) و در اوایل صبح ـ بین ساعت 5 تا 6:30 صبح ـ بیشتر رخ می دهد. پس از دیدن رؤیای آگاهانه افراد سعی میکنند آن را مرور کنند و زمان به خواب رفتن مجدد حواسشان باشد که میخواهند خواب ببینند. 

جنسیت: دختر

سن: 20

تو خواب من و چند نفر دیگه توی یه خونه بزرگ تو خرمشهر بودیم و عراقیا هم تو اون خونه بودن...خیلی استرس داشت ...هر لحظه یکی رو پیدا میکردند و یبستند به رگبار ...دیگه نمیدونستم باید کجا قایم بشم...دیگه خسته شده بودم از این همه استرس همین جا بود که فهمیدم خوابم و تصمیم گرفتم بیدار بشم تا راحت بشم ...اما میدونستم برای بیدار شدن نیاز به یک شوک دارم مثل گلوله خوردن...برای همین از پشت مخفیگاهم اومدم بیرون تا تیر بخورم ....تتتق...تتتق...بستنم به رگبار...و من در حالی که درد میکشیدم افتادم زمین اما گلوله به جای حساسی نخورده بود و من تا وقتی که بیدار بشم (نمیدونم چقدر طول کشید!!!)مثل یه تکه گوشت افتاده بودم اون گوشه.خیلی سخت گذشت تا بیدار شدم!

جنسیت: دختر

سن: 20

یادم نمیاد این خواب رو کی دیدم .ولی حدودا 3 سال پیش بود. اتفاقی که توش افتاد برام جالب بود :
مدتی بود که کابوس زیاد میدیدم ...خواب های بسیار کوتاه که اغلب با صدای گلوله و لرزش بدن بلند میشدم.یه بار به خودم گفتم تا حالا چند بار شده که تو خوابم قدرت های عجیبی داشتم یا اینکه ناگهان فضای اطرافم با یک جمله بی ربطی که گفتم عوض شده و اتفاقات خواب طور دیگه ای رقم خورده.تصمیم گرفتم اینبار که کابوس دیدم و فهمیدم خوابم مسیر داستان رو عوض کنم ...مثلا یکهو بگم:"کات...خسته نباشید دوستان فردا هم سر صحنه بیایید "
یکبار تو خواب این فکرم یادم اومد:
خواب میدیدم که تو یک سیرک مشهور و بزرگ دارم بند بازی میکنم و انگار این نمایش برای کسی جالب نبود...تو خواب پسر بودم...بقیه کسایی که تو سیرک کار میکردن و نمایش های پر سر و صدایی داشتن منو مسخره و اذیت میکردند.یکیشون که خیلی گنده و قد بلند بود اومد دوباره به اذیت کردنم و هر هر میخندید...یادم افتاد که خوابم.نمیخواستم دوباره مشت بخورم...با خودم گفتم تو خواب همه چیز الکیه ...همه چیز همونیه که تصور میکنی...چشمام رو بستم و تصور کردم که خیلی قویم .تمام تمرکزم رو به بازو ها و مشتم دادم.خیلی مطمئن به یارو گفتم میری یا حالیت کنم؟
ابروهاش رفت بالا و با پوز خند گفت بزنی بهتره...!
منم چشامو بستم و مشتم رو کوبیدم تو شکم گنده اش ...چشامو که باز کردم ،مشت خودم رو دیدم که تو شکمش فرو رفته بود  و یارو هنوز همونجا دست به کمر نیگام میکرد.در حالی که از استرس میخندیدم و تعجب کرده بودم که چرا کلکم جواب نداد مشتمو اوردم طرف خودم.بعد یارو عوض مشت من،یه مشت زد بهم که از سقف سیرک (مثل کارتونای تام و جری!) پرت شدم بیرون و از خواب پریدم

جنسیت: ؟

سن: 25

خواب دیدم پدرم که فوت کردند ازم خواستن لیوانی که آب خنک توش بود رو خالی کنم و آب از شیر براشون بریزم منم ریختم و بهشون دادم میل کردن.

لطفا آخرین رؤیایتان را که به یاد می آورید بنویسید، چه رؤیای دیشب باشد، چه رؤیای ماه پیش و چه رؤیای پارسال. اما لطفا ابتدا بنویسید که این رؤیا در چه تاریخی دیده شده است. سپس بنویسید که فکر می­کنید در چه زمانی از روز، این رؤیا را بخاطر آورده­ اید  و سپس بنویسید که زمانی که رؤیا را بخاطر آورده ­اید، در کجا بوده­اید. لطفا رؤیا را به همان شکلی که به یاد می­ آورید، دقیق و کامل توضیح بدهید. گزارش شما باید شامل هر چیزی که به یاد می آورید باشد: توضیح موقعیت، شرایط و مکان رؤیا، که آیا برایتان آشنا بود یا نه؛ توصیفی از افراد درون رؤیایتان، سن و جنسیت آن ها و رابطه آن ها با شما؛ و همچنین هر حیوانی که احیانا در خواب شما دیده شده است. اگر امکان دارد، احساس خودتان را در هنگام خواب دیدن بنویسید و بگویید که آیا برایتان خوشایند یا ناخوشایند بوده است. حتما آن چیزی که در رؤیا برای شما و شخصیت های دیگر رؤیا اتفاق می­افتد به طور دقیق بنویسید. نظرتان را به صورت خصوصی برایم بفرستید. رؤیاهای شما در پست بعدی منتشر خواهد شد. لطفا سن و جنسیتتون رو هم بنویسید. در صورتی که تمایل ندارید رؤیایتان منتشر شود، این موضوع را بنویسید تا تنها در فعالیت های تحقیقاتی از آن استفاده کنم. قبل از هر چیز از شما به خاطر رؤیاهای باارزشتان ممنونم.

این رؤیاها را نه به خاطر تعبیر کردن، بلکه به خاطر به دست آوردن مفاهیم ذهنی، دغدغه ها و علائق مردم ایران جمع آوری میکنم. این رویاها پس از این که جمع آوری شد، توسط سیستم کدگذاری هال و ون دی کسل کدگذاری و تحلیل محتوا میشود. این مفاهیم، دغدغه ها و علائق مردم دقیقا همان چیزی هستند که مردم بر اساس آن عمل میکنند، بنابراین، رؤیاها دارای معنای روانشناختی هستند و مطالعه ی آنها بسیار ارزشمند است. منتظر رؤیاهای ارزشمندتون هستم.

در گذشته زیگموند فروید و کارل یونگ، به شباهت رؤیا و انواع سایکوز توجه کردند. در هر دو حالت هذیان و توهم، ناهنجاری های شناختی، هیجان های شدید وجود دارد. با وجود این آنها میخواستند این شباهت ها را بدون توجه به مغز و با استفاده از روان تحلیل گری (روانکاوی) توجیه کنند. اکنون پس از یک قرن پیشرفت در عصب زیست شناسی و تحقیقات خواب و رؤیا اتخاذ یک جهتگیری مبتنی بر مغز مورد توجه قرار گرفته است.

اکثر رؤیاهای واضح و داستانی در مرحله ای از خواب به نام خواب REM رخ می دهد (در این مرحله مردمک چشم در زیر پلکها حرکت میکند)، هر چند در مراحل دیگر خواب نیز رؤیا ثبت شده است. در هنگام بیداری، هشیاری بیش تر بر روی ادراکات خارجی متمرکز است، در حالی که تصاویر ذهنی منبعث از درون، نادر است. این وضعیت در حین رؤیا دیدن به صورت معکوس است (یعنی تصاویر ذهنی بیشتر از درون نشأت می گیرد.) بر خلاف این، در رؤیاهایی که تعریف می شود معمولا میزان فکر کردن کم است، در گزاش افکار بیداری، به تفکر زیاد اشاره می شود. زمانی که ذهن تحت تسلط افکار درونی است، مثل حالت رؤیا و اسکیزوفرنی، توانایی فکر کردن کاهش می یابد.

یکی از دلایل مهم توهم های هنگام خواب (یعنی همان رؤیا) فعال شدن کلی و گسترده مغز به همراه بلوکه شدن دروندادهای حسی و حرکتی در خواب REM است. علاوه بر این در هنگام رؤیا آمیگدال (بادامه) و برخی دیگر از نواحی مغزی فعال می شوند. این مناطق، مسئول هیجان ها در انسان هستند، هیجان هایی مثل ترس، خشم و میل جنسی. برانگیخته شدن سیستم لیمبیک، بر شدت هیجان ها در رؤیا می افزاید. شدت یافتن و افراط ابراز هیجان در اسکیزوفرنی هم شایع است. علاوه بر این، مطالعات اسکن مغزی نشان داده است که مناطقی از قشر مغز، مثل قسمت خلفی جانبی قشر پیش پیشانی در هنگام رؤیا از فعالیت خود می کاهند. همین اتفاق در اسکیزوفرنی نیز می افتد. این منطقه مغزی برای حافظه کاری، توجه متمرکز و اراده اهمیت دارد. رؤیابین ها می گویند در هنگام رؤیا نمی توانند از حافظه شان به درستی استفاده کنند یا توجه خود را بر یک چیز متمرکز کنند و اراده ندارند.

علاوه بر این رؤیا و اسکیزوفرنی از نظر چگونگی ترکیب برخی از مواد شیمیایی در مغز شباهت دارند. در هنگام خواب REM سه سیستم نورونی آمینرژیک ـ نورآدرنالین، سروتونین و هیستامین ـ فعالیت خود را کم می کنند. در حالی که میزان دوپامین، درست مثل اسکیزوفرنی افزایش می یابد. با توجه به این مسائل، با بررسی محتوا و مشخص کردن شباهت ها و تفاوت های محتوایی و شکلی رؤیا و افکار بیداری، می توانیم به درک بهتری از اسکیزوفرنی و سایکوزهای دیگر مثل دلیریوم دست یابیم. علاوه بر این، می توانیم، با استفاده از این شباهت، موادی را بیابیم که حالت های شبه اسکیزوفرنی را در انسان ها ایجاد میکند و با تعدیل این مواد، به درمان اسکیزوفرنی کمک کنیم.

برگرفته از این مقاله: Hobson, J.A., 2004. A model for madness? Nature 430, 21